پژوهش حاضر که تاثير آنها بر آرزوهاي شغلي دختران مورد بررسي قرار مي گيرند عبارتند از: پايگاه اقتصادي-اجتماعي، معدل، درآمد، مقطع تحصيلي، شغل پدر، شغل مادر، سطح تحصيلات والدين و بعد خانوار.
1-9 تعريف مفاهيم (نظري- عملياتي)
در اين قسمت مفاهيم اصلي بكارگرفته شده در پيمايش از منظر نظري و عملياتي مورد بررسي قرار مي‏گيرند تا در درك مفاهيم و شاخص‏سازي آنها مشكلي پيش نيآيد. مفاهيم اصلي عبارتند از: آرزوهاي شغلي، متغير هاي مستقل و ساير عوامل فردي كه در ذيل به تعاريف نظري و عملياتي هر يك از مفاهيم ياد شده پرداخته مي‏شود.
1-9-1 کار (شغل)
با استنباط از نشريات متعدد انتشار يافته توسط مركز آمار ايران، در تعريف كار مي توان گفت: كار، آن دسته از فعاليت هاي اقتصادي (فكري يا بدني) است كه به منظور كسب درآمد(نقدي يا غير نقدي) انجام شود و هدف آن توليد كالا يا ارائه خدمت باشد. براي شروع به كار يك حداقل سن درنظر مي گيرند. در نشريات مركز آمار به غيراز سرشماري 1365، در بقيه سرشماري ها سن 10 سالگي بعنوان حداقل سن ورود به فعاليت و بازار كار است. بنابراين، تمام افراد 10 ساله و بيشتر را مي توان در دو طبقه فعال و غيرفعال قرار داد. افراد 10 ساله وبيش تر كه در هفته تقويمي قبل از هفته آمارگيري(هفته مرجع)، در توليد كالا و خدمات مشاركت داشته (شاغل) و يا از قابليت مشاركت برخوردار بود ه اند(بيكار(، جمعيت فعال محسوب مي شوند. ساير افراد10 ساله و بيشتر تحت عنوان جمعيت غيرفعال قلمداد مي شوند.
تعابير گوناگوني که از کار شده عبارتند از:
– استفاده از نيروي مادي و معنوي در راه توليد ثروت يا ايجاد خدمات؛
– انجام وظايفي که متضمن صرف کوشش هاي فکري و جسمي بوده، هدف از آن، توليد کالاها و خدماتي است که نيازهاي انساني را برآورده مي سازد؛
– فعاليتي قانوني که در مقابل آن مزد دريافت مي شود (کاظمي پور، 1382: 35).
1-9-2 آرزوهاي شغلي
اين متغير انتظار فرد را از موقعيت شغلي، ترجيح فردي از پايگاه و موقعيت شغلي را که تحصيل خواهد کرد و نيز رغبت، خواست و آرزوي فرد را از پايگاه و موقعيت شغلي و حرفه ايي که احراز خواهد نمود تبيين مي کند (محسني تبريزي و ميرزايي، 1383: 22).
به عبارت ديگر آرزوهاي شغلي، آن گروه از مشاغل را شامل مي شود که فرد در آينده آرزو دارد به آنها بپردازد و معمولا در زمينه مشاغلي است که فرد تمايل به اشتغال در آن زمينه ها را دارد (شفيع آبادي، 1371: 94).
1-9-3 تعريف عملياتي
منظور از آرزوهای شغلی در این پژوهش، پاسخی است که آزمودنی به پرسشنامه 23 سوالی که جهت سنجش میزان ترجیحات و آرزوهای شغلی در نظر گرفته شده است می دهد. عملیاتی کردن آرزوهای شغلی در فصل روش تحقیق به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته است.

1-9-4 عوامل فردي
عوامل فردي يكي از مهمترين عوامل تعيين كننده آرزوهاي شغلي مي‏باشند. عوامل فردي به ويژگيهاي فردي دانشآموزان ازجمله؛ سن، تحصيلات، ويژگيهاي رواني و شخصيتي افراد، پايگاه اجتماعي- اقتصادي و غيره اطلاق مي‏شود. تحت تأثير چنين ويژگيهايي افراد شغل هاي متفاوت را ترجيح مي‏دهند. از ميان عوامل فردي پايگاه اجتماعي- اقتصادي که نياز به شاخص سازي دارد مورد بررسي قرار مي گيرد.
1-9-5 پايگاه اجتماعي-اقتصادي
طبقه اجتماعي به بخشي از اعضاي جامعه اطلاق مي‏شود كه از نظر ارزشهاي مشترك، حيثيت، فعاليتهاي اجتماعي، ميزان ثروت و متعلقات شخصي ديگر و نيز آداب معاشرت، از بخشهاي ديگر جامعه تفاوت داشته باشند. در جوامع نوين سه شاخص بنيادي براي طبقه اجتماعي وجود دارند كه عبارتند از درآمد، شغل و تحصيلات. علاوه ‏براين شاخصهاي بنيادي، متغيرهاي مهم ديگر طبقات اجتماعي عبارتند از مذهب، مليت، جنسيت، محل سكونت و زمينه خانوادگي (كوئن، 1375: 178).
به لحاظ عملياتي، براي سنجش و تعيين پايگاه اجتماعي- اقتصادي فرد از گويه‏هاي تحصيلات پدر و مادر، شغل پدر و مادر و ميزان درآمد خانوار در ماه استفاده مي شود.
فصل دوم:
پيشينه نظري و ادبیات تحقيق
چهارچوب نظري
ادبیات تحقيق
روند تحولات جمعیت و اشتغال در یران
2-1 چهارچوب نظري
2-1-1 نظریه نیازهای آبراهام مازلو1:
در خصوص اشتغال نظريه‌هاي مختلفي بيان شده و هر کدام از منظري به مطالعه اين موضوع پرداخته‌اند. يکي از مشهورترين تئوري‌هاي انگيزش انسان، در سال 1934 ميلادي به وسيله آبراهام مازلو ارائه شده است.
آبراهام مازلو، روان شناس معروف، ایده سلسله مراتب نیازها را در کتاب خود به نام «انگیزه و شخصیت» در سال 1943 مطرح نمود. طبق تعریف مازلو، پنج سطح مختلف در سلسله مراتب نیازهای انسان وجود دارد:
1- نیازهای فیزیولوژیکی: این نیازها شامل ابتدایی ترین و اساسی ترین نیازهایی هستند که برای ادامه بقا ضرورت دارند، مثل آب، هوا، غذا و خواب. مازلو عقیده داشت که این ها اساسی ترین و غریزی ترین نیازها در سلسله مراتب نیازها هستند زیرا تا این ها برآورده نشوند بقیه نیازها در اولویت قرار نمی گیرند.
2- نیازهای امنیتی: نیازهای امنیتی نیز برای بقا اهمیت دارند امّا به اهمیت نیازهای فیزیولوژیکی نیستند. نمونه هایی از نیازهای امنیتی عبارت است از تمایل به داشتن شغل ثابت، بیمه پزشکی، همسایگان بی خطر و سرپناهی در مقابل محیط.
3- نیازهای اجتماعی: این نیازها شامل وابستگی، تعلّق خاطر، عشق و عاطفه است. به عقیده مزلو این نیازها کمتر از نیازهای فیزیولوژیکی و نیازهای امنیتی، اساسی هستند. روابط دوستانه، وابستگی عاطفی و روابط خانوادگی به ارضاء این نیازها کمک می کند. عضویت در گروه های اجتماعی، محلی و مذهبی نیز چنین اثری دارد.
4- نیازهای احترامی: پس از ارضاء نیازهای فیزیولوژیکی، امنیتی و اجتماعی، نیاز به مورد احترام واقع شدن، اهمیت فزاینده ای می یابد. این نیازها شامل نیاز به چیزهایی است که در احترام به خود، ارزش های شخصی، شناخت اجتماعی و پیشرفت، انعکاس می یابد.
5- نیازهای خودشکوفایی : این بالاترین سطح نیازها در سلسله مراتب مازلو است. انسان های خودشکوفا، افرادی هستند